Nadchodzi upał. Dowiedz się, jak się zachować

Wraz ze wzrostem temperatur znacząco wzrasta ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upał może doprowadzić do wystąpienia udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu.

Objawy udaru mogą obejmować m.in.: zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączkę, szum w uszach, drgawki, wzrost temperatury ciała, przyspieszone bicie serca oraz oddech.

Upał wpływa również na układ nerwowy człowieka. Wysokie temperatury mogą powodować ospałość, zdenerwowanie, a także obniżenie koncentracji i efektywności pracy. Należy o tym pamiętać szczególnie podczas prowadzenia samochodu.

Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój, dotkliwe pragnienie lub silny ból głowy – zadzwoń pod numer alarmowy 112. Jeśli to możliwe, przenieś się w chłodne miejsce.

Osoby przyjmujące leki powinny pozostawać w kontakcie z lekarzem, aby sprawdzić, jaki wpływ mogą mieć stosowane preparaty na termoregulację organizmu oraz równowagę wodno-elektrolitową.

Upał jest szczególnie niebezpieczny dla osób starszych, dzieci oraz zwierząt. Wysoka temperatura także u zwierząt może prowadzić do przegrzania organizmu. Pamiętajmy, że pozostawienie psa lub innego zwierzęcia w samochodzie stojącym na słońcu może doprowadzić do jego śmierci.

Jak chronić się przed upałem?

• W ciągu dnia zamykaj okna i żaluzje, szczególnie po stronie nasłonecznionej, aby ograniczyć napływ gorącego powietrza do pomieszczeń.
• Wietrz mieszkanie nad ranem i wieczorem, kiedy temperatura jest niższa, o ile pozwalają na to warunki bezpieczeństwa.
• Noś lekką, przewiewną odzież z naturalnych tkanin, najlepiej w jasnych kolorach.
• Unikaj gwałtownych zmian temperatury, np. wychodzenia bezpośrednio z klimatyzowanego pomieszczenia na duży upał.
• Ogranicz przebywanie na słońcu. Zbyt długie opalanie może prowadzić do przegrzania organizmu i poparzeń skóry.
• Unikaj forsownego wysiłku fizycznego w najgorętszej porze dnia.
• Podczas podróży samochodem rób częstsze przerwy i odpoczywaj w zacienionych miejscach.
• Pij dużo wody, najlepiej niegazowanej.
• Unikaj alkoholu, ponieważ sprzyja odwodnieniu organizmu.

Bezpieczeństwo nad wodą

Będąc nad wodą, pamiętaj, aby nie wchodzić gwałtownie do wody bezpośrednio po opalaniu. Przed kąpielą warto najpierw opłukać ciało wodą, do której zamierzamy wejść, a następnie powoli się w niej zanurzać.

Dieta podczas upałów

W upalne dni warto przygotowywać lekkie posiłki, oparte głównie na owocach i warzywach, które dostarczają organizmowi niezbędnych składników mineralnych i witamin. Należy unikać tłustych, smażonych i wysokokalorycznych dań, które dodatkowo obciążają organizm.

Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii, w tym salmonelli. Dlatego należy unikać pokarmów z surowych jajek oraz pamiętać o częstym i dokładnym myciu rąk.

Dzieci i zwierzęta

Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie. Temperatura w nagrzanym pojeździe może przekraczać nawet 50–60°C.

Dzieci podczas upałów nie powinny wychodzić z domu bez potrzeby. Jeżeli wyjście jest konieczne, należy ubrać dziecko w lekką, jasną i przewiewną odzież oraz pamiętać o nakryciu głowy, najlepiej czapce z daszkiem.

Należy chronić dziecko przed słońcem, m.in. używając parasolki nad wózkiem, nawet wtedy, gdy znajduje się on w cieniu. Dziecku należy podawać letnie, ale nie zimne napoje, w szczególności wodę, herbatki ziołowe lub owocowe oraz soki. Kąpiel powinna odbywać się w letniej, a nie zimnej wodzie.

Seniorzy

Osoby starsze podczas upałów powinny unikać wychodzenia z domu. Jeżeli wyjście jest konieczne, należy pamiętać o nakryciu głowy i unikaniu przebywania w pełnym słońcu.

Seniorzy zwykle przyjmują większe ilości leków. Podczas upałów, gdy organizm się odwadnia, stężenie niektórych leków w organizmie może się zwiększać, co może stanowić zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Dlatego osoby starsze powinny uważnie obserwować swoje samopoczucie i stosować się do zaleceń dotyczących postępowania podczas wysokich temperatur.

Pracodawcy zatrudniający seniorów mogą skorzystać z poradnika „Dobry klimat w pracy” dostępnego na stronie www.gov.pl/rodzina.

Warto wiedzieć

Podczas opalania należy stosować kremy z filtrem SPF. Trzeba jednak pamiętać, że kosmetyki z filtrem nie zapewniają pełnej ochrony, a jedynie zmniejszają ryzyko poparzeń.

Stopnie ochrony SPF:

• SPF 2–6 – słaby,
• SPF 9–12 – średni,
• SPF 15–25 – wysoki,
• SPF 30–50 – bardzo wysoki,
• SPF powyżej 50 – ultra wysoki.

Kosmetyki z filtrem należy nakładać na skórę przed wyjściem na słońce. Ich skuteczność spada z czasem, dlatego trzeba ponownie nakładać krem po spoceniu się, pływaniu lub wytarciu skóry ręcznikiem. Odpowiednia ilość kosmetyku to obrazowo około 6 łyżeczek na ciało dorosłego człowieka.

Upał występuje wtedy, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30°C. W ciągu dnia najwyższa temperatura występuje zazwyczaj między godziną 15:00 a 18:00, natomiast największe promieniowanie UV notowane jest zwykle w godzinach 12:00–13:00.

Dbajmy o siebie, dzieci, osoby starsze i zwierzęta. W czasie upałów ostrożność może uratować zdrowie, a nawet życie.